عبور از برزخ انتزاع؛ الزام گذار از «سهام‌داری» به «حق‌السهم»

به گزارش گروه اقتصادی «غرب‌نگار»؛ روتیتر:ی «غرب‌نگار»؛سخنران این نشست تخصصی، ریشه‌ی این ناتوانی را در توقف در مرحله‌ی انتزاع می‌داند. او با ترسیم پنج گام شکل‌گیری یک مکتب اقتصادی، تأکید می‌کند: «جنگ اصلی با مکاتب رقیب، دقیقاً در مرحله‌ی “تبدیل ارزش‌ها به روش‌های عینی” رخ می‌دهد.» به‌باور دکتر زریباف، سرمایه‌داری توانسته ارزش‌های خود را به قوانین شرکت‌ها و نظام بانکی تبدیل کند، اما نظام اقتصادی اسلام هنوز در طراحی مدل‌های عملیاتی فلج شده است. وی صراحتاً بیان می‌کند: «اقتصاد مردمی تا زمانی که به بینش و روش منجر نشود، صرفاً یک شعار است و بهتر است اصلاً به کار نرود.»

«هضم» نهادها به جای انحلال فیزیکی
اما راهکار برون‌رفت از این بن‌بست چیست؟ دکتر زریباف با رد هرگونه اقدام هیجانی برای انحلال فیزیکی بنگاه‌های بزرگ، به تبیین مکانیزم «هضم» نهادها می‌پردازد. او با استناد به قاعده‌ی قرآنی «نقض الحق بالباطل» توضیح می‌دهد: «نباید به‌یکباره مفاسد را نابود کرد یا آن‌ها را پذیرفت، بلکه باید با یک دستگاه تحلیلی قوی، آن‌ها را “هضم” کرد؛ زوائد فاسد را زدود و مزایا را در نظام سالم جذب نمود.»کلیدواژه‌ی طلایی در منظومه‌ی فکری وی، گذار از «سهام‌داریِ سرمایه‌محور» به «حق‌السهمیِ عوامل تولید» است.

دکتر زریباف با ترسیم تفاوت بنیادین این دو پارادایم، خاطرنشان می‌کند: «در نظام فعلی، سرمایه‌گذار مالک اصلی و کارگر مزدور است؛ اما در اقتصاد مردمی، هر عامل تولید به‌تناسب نقش خود “صاحب‌سهم” در محصول نهایی است.» به‌گفته‌ی وی، اگر قاعده‌ی «حق‌السهم» در بنگاه‌های کلانی مانند فولاد مبارکه پیاده شود، «خودبه‌خود روابط قدرت تغییر کرده و معیشت کارگر، نوآوری و ملاحظات زیست‌محیطی در تصمیم‌گیری‌ها دخیل می‌شود.

بازتعریف «مولد توحیدی»
در ادامه‌ی این نشست، دکتر محسن رضایی با طرح پرسشی راهبردی، اقتصاد مقاومتی را نه یک رویه‌ی دولتی، بلکه یک «حکمت» دانست و چگونگی تحقق «مولد توحیدی» را جویا شد. دکتر زریباف در پاسخ، اقتصاد مقاومتی را «راهبردی فرهنگی و ملهم از نظام اقتصادی اسلام» معرفی کرد و از انحراف نهادهای متولی در حفظ وابستگی ریال به دلار انتقاد نمود.

وی در تعریف «مولد توحیدی» به‌عنوان شریان اصلی این تمدن‌سازی، چهار مؤلفه‌ی غیرقابل‌مذاکره را برمی‌شمرد: «محوریت عدل تکوینی (اجرای قاعده‌ی لایجعل الله…)، هدف قرار دادن “معایش‌العباد” به‌جای انباشت ثروت، استقرار انفاق و تعاون، و در نهایت، “جهاد فی‌سبیل‌الله” به‌عنوان انگیزه‌ی اصلی کار.»می‌باشد.

در پایان باید تاکید کرد پایگاه خبری «غرب‌نگار»، واکاوی این مباحث را یک ضرورت رسانه‌ای می‌داند. همان‌طور که دکتر زریباف در جمع‌بندی این نشست بر لزوم «تغییر رویکرد قوه‌ی قضائیه از تعقیب دزدان خرد به صیانت از منابع اولیه‌ی حقوق عامه (انفال)» تأکید کرد، زمان آن رسیده است که اقتصاد مردمی از تریبون‌های انتزاعی به ترازوی عمل بیاید. ما نمی‌توانیم با ابزارهای سرمایه‌داری، به دنبال تحقق عدالت اسلامی باشیم. غرب‌نگار تا تحقق این مدل عملیاتی و استقرار «حق‌السهم عوامل تولید»، صدای رسای این مطالبه‌ی تمدن‌ساز خواهد بود.

انتهای پیام/ب